BONEN, WAT DOE JE ERMEE?

De phaseolus vulgaris, de ‘gewone boon’ is afkomstig uit Mexico, maar verspreidde zich over de hele wereld. Amerikaan Ken Albala vergelijkt hem in zijn geweldige boek Beans, a history (2007) met de mens, die zich indertijd ook heeft genesteld in elk denkbaar klimaat. En dus kunt u legio regionale recepten vinden, in Amerika vaak met stroop, al gooien ze er in de VS ook gerust whisky bij. Onze Nederlandse Hak heeft laten weten dat er altijd al een likje stroop door zijn bonen zat. Nu staat dat als ‘Hollands’ op het etiket. Wij (Zuid-Hollanders) aten ze vroeger inderdaad met stroop, boter en appelmoes. En Ria Holleman noemt in Uit Grootmoeders keuken (1972) een ‘stip’ van stroop en azijn met uitgebakken spekjes bij de bonen ‘overheerlijk’. Scheveningse vissers maakten, vertelt zij, een saus van stroop en bier. Groningers roerden gare bonen, spek en stukjes boerenmetworst door karnemelkse bloempap en gaven er stroop bij. Gewend als we waren aan zulke uiterst gewaagde streekgerechten en later aan de pikante smaak van de rijkgekruide Chinese keuken kon de heftige Texaanse bonenschotel Chili con carne zich hier jaren geleden ook nestelen. Onder de naam Chili sin carne al snel opgenomen in de veganistische keuken, waar graag gespeeld wordt met het eiwitrijke gewas.